Шашылыш маалымат бөлүмү
Бул жерде Ала-Арчанын коноктору үчүн маанилүү коопсуздук материалдары чогултулган. Керектүү теманы тандап, кеңири нускаманы ачыңыз.
Сел (Mudflow)
Сел коркунучу, QR-материалдар жана коңгуроо сигналы болгондо эмне кылуу керектиги боюнча баракча.
Баракчаны ачуу
Кене энцефалити (Tick Encephalitis)
Кене энцефалити, белгилери, алдын алуу жана чаккандан кийинки аракеттер тууралуу маалымат.
Баракчаны ачуу
Маанилүү
Эгер кырдаал ден соолукка же өмүргө коркунуч жаратса, нускаманы окуу менен эле чектелбестен, мүмкүн болушунча тез медициналык жардамга же тиешелүү кызматтарга кайрылыңыз.
Эскертүү кантип иштейт
Ала-Арча дарыясынын өрөөнү мөңгү көлдөрүнүн жарылышынан келип чыккан сел коркунучуна дуушар. Келгендердин коопсуздугу үчүн паркта эрте эскертүү тутуму орнотулган: ал коркунучту аныктап, шашылыш көчүү зарылдыгы жөнүндө эскертет.
- 1
Катуу үн сигналы
Сирена камтылган аймакта өрөөн боюнча угулат.
- 2
Үн билдирүүсү
Кулактандыргычтан «Тревога. СЕЛЬ» деген билдирүү берилет.
- 3
Эскертүү стенддери
Коркунучтуу аймактарда сары фондо кара жазуу.
Сигнал эмнени билдирет
Эгер сирена же «Тревога. СЕЛЬ» билдирүүсүн уксаңыз, тутум сел коркунучун аныктаган.
3–7 мүнөт
сел түшкөнгө чейинки убакыт, кайда турганыңызга жараша
Коркунуч эмнеден чыгат
Парктын жогорку жагындагы мөңгү көлдөрү мөңгү эригенде тез толуп, өрөөн боюнча сел болуп жарылышы мүмкүн.
Парктагы селдин издери
Парктагы белгилер
Сары стенддер коркунучтуу аймактарды белгилейт. Сары фондогу кара жебелүү тактайчалар коопсуз багытты, жашылдары коопсуз аймакты көрсөтөт.
Эскертүү тутуму жөнүндө
- Автоматташтырылган мониторинг жана эскертүү тутуму 2011-жылы КР УИАнын ИВПиГЭ адистери тарабынан орнотулган.
- Сел коркунучунда сирена жана үн билдирүүсү иштейт.
- 2025-жылы тутум GLOFCA долбоорунун алкагында жаңыртылып, кеңейтилген.
- Сигнал өрөөн боюнча 1 чакырымды камтыйт: орноткон жерден өйдө жана ылдый 500 метрден.
Тутум иштеген учур
2012-жылдын 31-июлунда Адыгененин жогорку жагындагы Тез-Тор көлү жарылганда тутум иштеген. Өз убагында берилген сигналдын аркасында парктын кызматкерлери, жергиликтүү тургундар жана туристтер көчүрүлгөн. Курман болгондор жана жабыркагандар болгон эмес.
GLOFCA долбоору
«Климаттын өзгөрүшү шартында Борбордук Азия калкынын мөңгү көлдөрүнүн жарылышынан аярлуулугун азайтуу» аттуу аймактык долбоор Алматыдагы ЮНЕСКОнун аймактык кеңсеси тарабынан Адаптация фондунун каржылык колдоосу менен ишке ашырылууда. Мөөнөтү - 2027-жылга чейин. Долбоор эрте эскертүү, мониторинг жана маалымдоо, ошондой эле тоолуу аймактарда коопсуздукту техникалык бекемдөөгө багытталган.
GLOFCA долбоору жөнүндө кеңири
